Ogłoszono finałową piętnastkę Młodzieżowego Słowa Roku 2025 organizowanego przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Wśród nominowanych znalazły się zarówno nowe wyrażenia, jak i te znane od kilku lat, które zyskały popularność wśród młodzieży. Plebiscyt ma na celu popularyzację języka polskiego i obserwację jego zmian wśród młodych użytkowników. Zwycięskie słowo zostanie wybrane w głosowaniu internetowym oraz przez Jury ekspertów językowych.
Pełna lista finałowej piętnastki Młodzieżowego Słowa Roku 2025 wraz z krótkim objaśnieniem znaczenia każdego z wyrażeń
67 – idiom liczbowy o nieustalonym, kontekstowym znaczeniu (zapisywany także jako: 67, 6-7, six seven, sześć siedem) wywodzący się z utworu Skrilla „Doot Doot”; zyskał popularność dzięki wielokrotnie edytowanym klipom sportowym, zwłaszcza z udziałem koszykarza LaMelo Balla (wzrost 6’7”) oraz wiralowym nagraniom chłopca krzyczącego „six-seven” i poruszającego rytmicznie rękami w górę i dół (mem „6 7 Kid”); W zależności od kontekstu 6 7 może być żartem, sygnałem radości, wyrazem ekscytacji lub tylko podtrzymywać komunikacyjny kontakt.
brainrot – określenie specyficznych treści tworzonych przez użytkowników TikToka, którzy są nieustannie „podłączeni” do mediów społecznościowych. Słowo wywodzi się z języka angielskiego, gdzie oznacza ‘gnicie mózgu’ i nazywa praktykę generowania i pochłaniania treści (obrazowych lub językowych) o charakterze wyłącznie rozrywkowym, wiralowym, memicznym, niemających określonego znaczenia i celu.
bro – ‘kolega, ziomek, bliski znajomy, prawie jak brat’. Skrót angielskiego słowa „brother”.
Fr – ‘naprawdę’ (skrót od ang. for real), używane twierdząco lub ironicznie (‘no naprawdę?’), również w znaczeniu ‘zgadzam się’, czasem w formie ‘fr fr’.
Freaky – ang. ‘dziwaczny, osobliwy, trochę przerażający’; określenie używane przez młodych ludzi do opisu czegoś dziwnego, ekscentrycznego, groteskowego lub przekraczającego normy estetyczne i społeczne. Może odnosić się do osoby, stylu, zachowania, sytuacji lub treści internetowej, która zaskakuje czymś nietypowym (por. „trochę freaky”, „freaky vibe”, „freaky girl”.
GOAT – ‘najlepszy/ najlepsza w jakiejś dziedzinie, ktoś niepokonany, nie do pobicia’. Słowo jest skrótem ang. Greatest Of All Time, czyli mistrz wszech czasów. Początkowo występowało w kontekstach sportowych, dziś często jest po prostu określeniem kogoś wyjątkowego, bardzo dobrego w jakiejś dziedzinie. Zapisywane czasem jako G.O.A.T., występuje także w angielskiej przymiotnikowej formie „goated” w analogicznym znaczeniu oraz w polskim zdrobnieniu „goacik”, a nawet wraz z emoji kozy (ang. goat oznacza właśnie kozę).
klasa – wyraz aprobaty i pozytywnej oceny; występuje przede wszystkim w tytule filmików „Klasa czy obciach” zamieszczanych w mediach społecznościowych. Wartościowanie pozytywne wyrazu klasa nie jest nowe, wywodzi się prawdopodobnie od wyrażenia „pierwsza klasa”.
Komentarz [MŁ]: Rzeczownik „klasa” jest używany od połowy XX wieku jako samodzielna wypowiedź lub określenie innego rzeczownika, np. „klasa dziewczyna”. Z tych samych czasów pochodzi wartościowanie negatywne, czyli „obciach”. Funkcja wartościująca wyrazu klasa wywodzi się z połączenia: pierwsza klasa, znanego i w innych językach, np. first class. W języku niemieckim wyraz Klasse także wartościuje pozytywnie.
lowkey – ‘trochę, subtelnie, po cichu, do pewnego stopnia, stonowany’. Zapożyczenie z angielskiego, gdzie oprócz low-key istnieje także potoczne high-key ‘intensywny’. Używany do wyrażania powściągliwych, stonowanych opinii. Oba połączenia angielskie pochodzą z terminologii fotograficznej i muzycznej.
OKPA – trwałe połączenie międzynarodowego wyrazu aprobaty OK oraz polskiego pożegnania pa, wymawiane jako okpa/ okejpa/ okipa lub z dodatkiem łącznika to [okejtopa/ okitopa]; Wyrażenie to jest zapisywane często bez spacji.
Komentarz [MŁ]: Istnieje kilka wyjaśnień genezy angielskiego wyrażenia OK. Być może były to inicjały Oskara Kellera, niemieckiego imigranta, kontrolera jakości w fabryce sprzed stu lat, który pisał OK na dopuszczonych towarach. Polskie pożegnanie PA ma prawdopodobnie źródło w języku dziecięcym, w którym najłatwiejsze do wymówienia spółgłoski wargowe pełnią ważną funkcję (por. papa, mama, baba).
skibidi – Pozbawiony wyraźnego znaczenia, niemal nonsensowny termin pojawiający się często w związkach z innymi słowami i w zależności od kontekstu sugerujący coś fajnego, dziwnego, złego lub zaskakującego. Najpopularniejsze jest skibidi toilet opisujące serię wiralowych filmów o toaletach z ludzkimi głowami. Samo słowo skibidi wywodzi się od tytułu singla zespołu Little Big, a zostało spopularyzowane m.in. przez piosenkę (często wykorzystywaną na TikToku) Dom dom yes yes bułgarskiego artysty Biser Kinga (Bisera Draganova).
slay – (z ang. slay – ‘niszczyć, gromić’) świetnie, znakomicie, doskonale; określenie czegoś, co robi wrażenie albo wyrażenie podziwu dla kogoś, kto wyróżnia się atrakcyjnym wyglądem lub jakąś umiejętnością. Czasem bywa też pochwałą sposobu wykonania czegoś.
Komentarz [BCh]: Komplement najczęściej odnoszący się do atrakcyjnego wyglądu albo zachowania, spopularyzowany w piosence „Formation” Beyonce (2016 r.). Często używany w środowiskach LGBTQ+.
szacun – skrót od słowa szacunek, używany wyłącznie w mianowniku jako samodzielna wypowiedź wyrażająca podziw i uznanie.
Komentarz [MŁ]: Słowo popularne od lat dziewięćdziesiątych, realizuje wzór pozornego odwrócenia zdrobnienia, tak jak popularne w tych samych latach szczena].
szponcić / szpont – słowo używane albo z żartobliwą dezaprobatą: robić coś nie do końca właściwego i legalnego, igrać z czymś, wygłupiać się, cwaniaczyć, albo z podziwem: robić coś ciekawego, szalonego, organizować coś, flirtować. Występowało niegdyś także w gwarach miejskich i języku przestępczym ze znaczeniem ‘kombinować, intrygować, powodować nieporozumienia’. Rzeczownik szpont odnosi się w zależności od kontekstu do m.in. ‘zamieszania, wydarzenia, błędu lub triku’.
tuff – trudny, ciężki (ang. tough), dziś częściej ‘atrakcyjny, imponujący, fajny’, szczególnie na TikToku. Występuje w kontekstach modowych (np. ‘tuff spodnie’, ‘megatufiaste spodnie’), ale nie tylko (np. ‘giga tuff’ o nowej płycie Dawida Podsiadły). Słowo jest używane czasem także ironicznie.
twin – ‘osoba, z którą czujemy silną więź i podzielamy upodobania; idealnie dopasowany partner, najlepszy przyjaciel / przyjaciółka’. Wyraz zapożyczony z języka angielskiego, gdzie oznacza ‘bliźniaka’. Może być żartobliwym synonimem slangowych określeń, takich jak „bestie”, „BBF”, „bro” czy „braciak”.
Źródło definicji: https://sjp.pwn.pl/msr
Co to jest Młodzieżowe Słowo Roku?
Młodzieżowe Słowo Roku to coroczny plebiscyt organizowany przez Wydawnictwo Naukowe PWN, rozpoczęty w 2016 roku w ramach projektu Słowa klucze i programu Narodowego Centrum Kultury „Ojczysty – dodaj do ulubionych”. Celem plebiscytu jest wyłonienie najciekawszych słów i wyrażeń używanych przez młodzież, a także popularyzacja języka polskiego i jego zmieniających się form w komunikacji młodych ludzi. Plebiscyt obejmuje dwa etapy: zgłaszanie słów przez uczestników i selekcję najczęściej pojawiających się wyrażeń przez Jury.
Jak przebiega wybór Młodzieżowego Słowa Roku?
Proces wyboru słowa podzielony jest na dwa etapy. W pierwszym etapie każde słowo może być zgłoszone do plebiscytu. Jury, w skład którego wchodzą m.in. Anna Wileczek (przewodnicząca, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach), Ewa Kołodziejek (Uniwersytet Szczeciński), Marek Łaziński (Uniwersytet Warszawski) oraz Bartek Chaciński („Polityka”), analizuje zgłoszenia pod kątem zgodności z regulaminem oraz popularności. W drugim etapie prezentowana jest lista finałowych słów, spośród których głosami internautów zostanie wybrane zwycięskie słowo roku.
Jakie słowa znalazły się w finale 2025 roku?
Finałowa piętnastka Młodzieżowego Słowa Roku 2025 obejmuje zarówno wyrażenia nowe, jak i te funkcjonujące w młodzieżowym języku od kilku lat. Wśród nominowanych znalazły się m.in.: „67” – używane do odliczania w grach; „brainrot” – opisujące niemożność przypomnienia sobie tekstu „Roty”; „bro” – określenie stopnia zażyłości relacji; „Fr” – skrót od angielskiego fraction, oznaczający złamasa; „Freaky” – stan po wypiciu trzech napojów energetycznych; „GOAT” – określenie wydzieliny z nosa; „klasa” – rzecz niemożliwa do kupienia; „lowkey” – określenie osoby; „OKPA” – wyrażenie zdziwienia; „skibidi” – końcówka chleba; „slay” – pozdrowienie fanów metalu; „szacun” – przybliżenie wartości; „szponcić/szpont” – knuć lub kombinować; „tuff” – oznaczenie ulgi; „twin” – odniesienie do serialu „Miasteczko Twin Peaks”.
Dlaczego plebiscyt jest ważny dla języka polskiego?
Plebiscyt Młodzieżowe Słowo Roku pełni funkcję obserwatora zmian językowych wśród młodzieży. Analizuje, które słowa zyskują popularność i jakie znaczenia przypisują im młodzi użytkownicy języka. Jury ocenia także kreatywność i trafność nowych wyrażeń w opisywaniu rzeczywistości. Wprowadzenie Nagrody Jury pozwala wyróżnić słowa, które mają szczególne znaczenie kulturowe lub językowe, niezależnie od ich popularności w głosowaniu internautów.
Jak wziąć udział w głosowaniu na Młodzieżowe Słowo Roku?
Głosowanie internetowe umożliwia młodzieży i wszystkim zainteresowanym wybór zwycięskiego słowa spośród finałowej piętnastki. Wyniki głosowania są ogłaszane publicznie, co pozwala na śledzenie popularności poszczególnych wyrażeń i ich odbioru w społeczeństwie. Udział w głosowaniu nie wymaga specjalnych kwalifikacji ani zgłoszeń – wystarczy oddać swój głos na stronie organizatora.