Projekt „Functional Area – Empowering cross-border communities in Polish-Lithuanian Functional Area”, realizowany przez Gminę Puńsk i Administrację Rejonu Łoździeje, zbliża się do końca. Przez ostatni rok partnerzy z obu stron granicy pracowali nad wzmocnieniem współpracy instytucjonalnej i społecznej w jednym z najbardziej peryferyjnych regionów Unii Europejskiej.
Inicjatywa, finansowana z programu Interreg VI-A Litwa–Polska, miała na celu przygotowanie gruntu pod działalność Europejskiego Ugrupowania Współpracy Terytorialnej (EUWT) „Polsko-Litewski Obszar Funkcjonalny” – pierwszej tego typu struktury obejmującej dziewięć polskich gmin i trzy samorządy litewskie. W skład ugrupowania wchodzi 9 gmin polskich: Puńsk, Krasnopol, Giby, Rutka-Tartak, Sejny, Wiżajny, Szypliszki, Jeleniewo, miasto Sejny i 3 samorządy litewskie: Lazdijai, Kalvarija, Vilkaviškis.
Ten projekt to coś więcej niż dokumenty i strategie – to budowanie zaufania między społecznościami, które od wieków łączy wspólna historia i tradycja współpracy, a dziś ponownie odnajdują wspólną przestrzeń działania w ramach zjednoczonej Europy.
W ramach działań projektu przeprowadzono warsztaty strategiczne, szkolenia z zarządzania współpracą terytorialną, a także wizyty studyjne w Luksemburgu i Belgii, podczas których uczestnicy poznali dobre praktyki funkcjonujących już ugrupowań EUWT, takich jak ESPON EGTC czy Euregio Meuse-Rhine. Opracowano też mapy funkcjonalne regionu oraz kluczowe dokumenty: Strategię Współpracy EUWT PLFA i Podręcznik struktur administracyjnych i kompetencji.
Ważnym efektem projektu jest uruchomienie internetowego Obserwatorium Dynamiki Funkcjonalnej Pogranicza – platformy gromadzącej dane społeczne, gospodarcze i przestrzenne o regionie. Która jest już dostępna pod adresem: https://egtc-polska-lietuva.eu/index.php/pl/home-polski/. Platforma ułatwi samorządom i mieszkańcom dostęp do wspólnych danych o regionie oraz współpracę przy planowaniu jego zrównoważonego rozwoju.
Zwieńczeniem projektu będzie konferencja naukowa, podczas której partnerzy podsumują efekty rocznej współpracy i zaprezentują dalsze plany integracji terytorialnej.
Projekt pozwolił partnerom nie tylko wypracować nowe narzędzia współpracy, lecz także zmienić sposób postrzegania granicy – z bariery na przestrzeń wspólnego rozwoju społeczności po obu jej stronach.
Projekt o wartości 158 322 euro, współfinansowany w 80% z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, przyczynił się do wzmocnienia lokalnych struktur współpracy, rozwoju kompetencji urzędników oraz integracji społeczności pogranicza.
Zakończenie projektu stanowi kolejny krok w rozwoju Polsko-Litewskiego Obszaru Funkcjonalnego i rozpoczyna nowy rozdział wspólnej historii polsko-litewskiego regionu.
